أبو علي سينا ( مترجم : عبد الرحمن شرفكندى " هه ژار " )

384

قانون ( فارسى )

مىبرد . بايد داروى علاجى در اين برهه حرارتش از درجهء دوم تا درجهء سوم باشد ، و اندازهء خشكانندگىاش يك درجه باشد . 2 - دور دوم معالجه براى نرم كردن ورم باشد . اين دو دور از معالجه يكى بعد از ديگرى و هماهنگ و همكار باشند . بايد اندام ورم‌زده در دور اوّل - كه تحليل رفتن منظور است - گرسنه گردد . بايد كارى كنى كه غذاى ويژهء اندام ورم‌زده را به اندام مقابلش برسانى ، اندام را ورزش دهى و گرسنه نگهدارى و در مرحلهء دوم كه مرحلهء نرم كردن ورم است - اندام ورم‌زده را سير از غذا كنى ، غذا را وسيلهء ماساژ و امثال آن به اندام برسانى . مثلا زفت بر اندام بمال كه بتواند غذاى لازم خود را جذب كند . نيرومندى يا كم‌توانى دارو در هر دو مرحلهء تحليل بردن و نرم كردن ، بستگى به متخلخل بودن يا برهم فشردگى و سختى يا ناتوانى اندام دارد ، كه بايد طبيب برحسب تشخيص خودش چندى و چونى دارو را تعيين كند . در هر حال بايد داروى علاجى هر دو نيروى تحليل‌برندگى و نرمى بخشيدن را دارا باشد . نبايد بيمار ورم‌زده زياد از حد لازم به حمام برود ؛ كه مادهء كم‌مايه تحليل برود و مادهء غليظ برهم جمع شود و دارو نتواند جمع‌شدهء برهم فشرده را نرم كند . داروهاى نرم‌كنندهء ورم كه تا اندازه‌اى تحليل‌برندگى هم دارند عبارتند از : پيه مرغ خانگى ، پيه غاز ، پيه گوساله ، پيه گاو نر ، پيه گوزن - كه ويژگى دارد - مخ گوزن ، پيه تگه ( بز نر ) ، پيه الاغ - كه بسيار خوب است - پيه شير ، پيه گرگ ، پيه پلنگ و پيه خرس و همانند آنها . پيه روباه ، پيه كفتار و پيه پرنده‌هاى شكارى نيز خوبند . اگر مىخواهى تحليل ببرى داروهايى از قبيل : اندران ، مقل ، بارزد ، اصطرك و مصطكى حتما با پيه بر ورم گذاشتنى باشند . اما اگر فقط نرم كردن منظور بود داروهاى پيهى تنها باشند و مخلوط با داروهاى ديگر نباشند . در پيهى كه به قصد نرم كردن ورم به كار مىبرى نبايد به هيچ وجه نمك باشد . نمك سخت‌كننده و خشكاننده است . بايد تأثير دارو بر ورم مانند تأثير آفتاب بر موم باشد ؛ آن را نرم گرداند و بگدازد و خشك نگرداند . داروهايى هستند كه تحليل‌برنده و تا اندازه‌اى نرم‌كننده هم هستند و عبارتند از : مقل سلاوى ، روغن كهنه شدهء زيتون ، روغن حنا ، روغن سوسن ، بارزد ، لادن ، اصطرك ، سنگل ميشى ؛ كه بهترين آنها تازه و تر و كم‌خشكاننده‌تر و مرطوب‌تر آنها است . مصطكى نيز تقريبا اثر اين داروها را دارد . روغن حنا ، روغن سوسن ، انجير بستى نيز از داروهاى خوب هستند . كرچك از لحاظ تأثيربخشى براى تحليل بردن و نرم كردن ورم از داروهاى خودكفا است . اينك دارويى نرم‌كنندهء خوب :